Taksirle Öldürme Suçu (TCK 85) Nedir? Şartları ve Cezası
Taksirle Öldürme Suçu Nedir?
Taksirle öldürme suçu, Türk Ceza Kanunu m.85 kapsamında düzenlenmiş olup, bir kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı sonucu bir insanın ölümüne sebebiyet vermesidir.
Bu suçta fail, ölüm sonucunu istemez; ancak öngörülebilir bir neticeyi öngörmeyerek veya gerekli önlemleri almayarak bu sonuca neden olur.
Taksirle Öldürme Suçunun Cezası
TCK m.85’e göre:
-
Bir kişinin ölümü halinde:
2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası -
Birden fazla kişinin ölümü veya ölümle birlikte yaralanma halinde:
2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası
Korunan Hukuki Değer
Bu suçta korunan hukuki değer yaşam hakkıdır.
Kanun koyucu, bireylerden başkalarının yaşam hakkını koruyacak şekilde hareket etmelerini, yani dikkat ve özen yükümlülüğüne uygun davranmalarını beklemektedir.
Taksir Nedir?
Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, neticenin öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir (TCK m.22).
Taksirle Öldürme Suçunun Unsurları
1. Fail ve Mağdur
- Fail: Herkes olabilir
- Mağdur: Hayatını kaybeden kişidir
2. Fiil, Netice ve Nedensellik Bağı
- Suç serbest hareketli bir suçtur
- Ölüm neticesi ile fiil arasında nedensellik bağı bulunmalıdır
- Netice, faile objektif olarak isnat edilebilir olmalıdır
Birden fazla kişinin kusuru varsa:
- Herkes kendi kusuru oranında sorumludur (TCK m.22/5)
3. Manevi Unsur
Taksirle öldürmede:
- Kast yoktur
- Fail, neticeyi öngörmemiştir
Bilinçli Taksir
Fail neticeyi öngörür ancak “olmaz” diye düşünerek hareket eder.
Bu durumda ceza artırılır (TCK m.22/3).
4. Hukuka Aykırılık
Hukuka uygunluk sebepleri teorik olarak mümkündür; ancak uygulamada oldukça sınırlıdır.
Özellikle tıbbi müdahalelerde gündeme gelebilir.
5. Kusurluluk
Failin:
- Neticeyi öngörebilecek durumda olması gerekir
Eğer neticeyi öngörmesi mümkün değilse:
- Kusur yoktur, ceza verilmez
Ceza Verilmeyebilecek Haller
TCK m.22/6 uyarınca:
Failin eylemi sonucunda:
- Kendi kişisel ve ailevi durumu bakımından ağır mağduriyet yaşaması
halinde, mahkeme ceza vermeyebilir.
Örnek: Araçta unutulan çocuğun hayatını kaybetmesi
İçtima ve Özel Durumlar
Taksirle öldürme suçu çoğu zaman trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu (TCK m.179) ile birlikte görülür.
Bazı durumlarda (özellikle ağır ihlallerde):
- Olası kastla öldürme tartışması gündeme gelebilir
Yargılama Süreci
-
Suç resen soruşturulur
-
TCK 85/1: Asliye Ceza Mahkemesi
-
TCK 85/2: Ağır Ceza Mahkemesi
-
Teşebbüs mümkün değildir
-
İştirak kural olarak uygulanmaz
Sonuç
Taksirle öldürme suçu, bireylerin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarının en ağır sonucu olan ölüm neticesini düzenler.
Bu suçta esas olan:
- Failin kastı değil
- Öngörülebilir bir neticeyi önlememiş olmasıdır